x

Marka Listesi
Kolostomi Nedir?

OSTOMİ NEDİR?

Ostomi içi boş bir organın vücut yüzeyine ağızlaştırılması anlamına gelen Yunanca bir kelimedir. Ağızlaştırılan organa göre değişik ostomiler mevcuttur. Vücut yüzeyine ağızlaştırılan yere stoma da denir.

Normalde ağızdan alınan besinler sindirildikten sonra yararlı besin maddeleri emilerek kana karışır. Bu işlemden arta kalan gıda artıkları kalın bağırsağa geçer ve anal kanal (makat) yolu ile vucüt dışına çıkar. Bazı hastalıkların tedavisinde karın içinde bulunan bağırsakları karın cildine ağızlaştırmak gerekebilir. İnce bağırsağın karın cildine ağızlaştırılmasına ileostomi, kalın bağırsağın karın cildine ağızlaştırılmasına ise Kolostomi, denir. Her iki durumda da sindirim işlevinden arta kalan gıda artıkları karın cildindeki bu ağızdan dışarı atılır. Ostomi (stoma) yerine yapıştırılan bir torba ile gıda artıkları toplanır.


Bağırsağın Torbaya Bağlanması

Bu bağırsak bölümününün karın cildine ağızlaştırılan yerinde makatta olduğu gibi onu çevreleyen ve dışkı kontrolünü sağlayan kasları yoktur. Bu nedenle gerek ileostomili gerekse Kolostomili hastalar bağırsak hareketlerini kontrol edemezler. Bu cilde ağızlaştırılan bölümden hastanın kontrolü olmadan devamlı dışkı çıkabilir. Bunun için ostomisi (stoması) olan hastalar dışkıyı toplamak amacı ile, kullanılıp atılabilen bir torba (ostomi torbası) kullanırlar.

Ostomiler bağırsağın karın cildine ağızlaştırılma seviyesine göre isim alır. Ağızlaştırma ince bağırsak seviyesinden olabileceği gibi (ileostomi) kalın bağırsağın çeşitli seviyelerinden de olabilir. Buna göre ostominin adı değişir. Kalın bağırsağın karın içindeki seyrine göre farklı farklı yerlerinden işlev yapılabilir.

Ostominin (stomanın) karın cildine açıldığı seviyeye göre dışkının içeriği değişir. Ostomi anüsten (makattan) ne kadar uzak ise dışkı o derece suludur. Kalın bağırsağın sol tarafından açılan ostomilerde (stoma) dışkı katı iken ince bağırsak ve kalın bağırsağın sağ tarafından açılanlarda dışkı içeriği sıvıdır.


Torba Uygulaması

Ostomiler kalıcı veya geçici olabilir. Geçici ostomi, barsak kanalının hastalık ya da skar (nedbe) dokusu nedeniyle blokajından dolayı ameliyat öncesi iyi hazırlanamaması nedeniyle gerekli olabilir ayrıca bir hastalık bölgesi yada ameliyat sahasının dışkı pasajı ile temas etmemesi için de oluşturulabilir. Geçici ostomiler genellikle minimal yada hiç bağırsak rezeksiyonu yapmadan kapatılabilir. Böylece barsak devamlılığı eski haline döner.

Hastalık veya hastalık tedavisi, normal dışkı kontrol mekanizmasını bozduğunda, rektumun kontrolünü sağlayan kasların çalışması bozulduğunda veya çıkarılması gerektiğinde kalıcı ostomi açılması gerekli olabilir. Bu durumun sebepleri arasında aşağı rektum kanserleri veya iltihabı hastalıkları da sayılabilir. Hasta ömür boyu ostomi ile yaşamak zorunda kalabilir.

İLEOSTOMİ NEDİR ?

İnce bağırsağın (ileum) bir ameliyat ile karın ön duvarına ağızlaştırılmasına ileostomi denir. Böylelikle bağırsak içerikleri karın cildine yapıştırılan bir torbaya boşalır. Normalde ince bağırsaklardaki gıda artıkları kalın bağırsaklarla geçer. İleostomi yapılan olgularda ise gıda artıkları direkt olarak karın duvarına yapıştırılan bir torba ile boşaltılır.

İleostomi uç ve halka (loop) olmak üzere iki şekilde yapılabilir. İnce bağırsağın tam olarak kesilip karın duvarına tüm lümenin ağızlaştırılmasına uç ileostomi denir. Halka (loop) ileostomi de ise ince bağırsak lümenin bir kısmı kesilir ve karın duvarına bu açıklık ağızlaştırılır. Böylece oluşan halka ileostomide getirici ve götürücü iki adet uç olur. (şekil)

KOLOSTOMİ NEDİR ?

Kalın bağırsağın (kolon) bir ameliyat ile karın ön duvarına ağızlaştırılmasına kolostomi denir. Böylelikle bağırsak içerikleri karın cildine yapıştırılan bir torbaya boşalır. Normalde kalın bağırsaklardaki dışkı makat yolu ile dışarı atılır. Kolostomi yapılan olgularda ise gıda artıkları direkt olarak karın duvarına yapıştırılan bir torba ile boşaltılır.

Kolostomi uç ve halka (loop) olmak üzere iki şekilde yapılabilir. Kalın bağırsağın tam olarak kesilip karın duvarına tüm lümenin ağızlaştırılmasına uç kolostomi denir. Halka (loop) kolostomi de ise kalın bağırsak lümenin bir kısmı kesilir ve karın duvarına bu açıklık ağızlaştırılır. Böylelece oluşan halka kolostomide getirici ve götürücü iki adet uç olur. (şekil)

REKTUM AMELİYATINDAN SONRA İLEOSTOMİYE İHTİYACIM OLUR MU ?

Rektum kanseri nedeni ile ameliyat edilen çoğu hastada geçici olarak ileostomiye gerek duyulur. İleostomi sayesinde dışkı bir torbaya toplanır ve daha ilerideki kolorektal anastomoz (rektum kanserinin çıkarılmasından sonra yapılan bağırsak devamlılığı) iyileşmesi için zaman kazanılır. Geçici ileostomiler anastomoz iyileşene kadar bu bölgeden dışkı geçmesini önlediği için anastomozdan olacak kaçakları da önler. Rektum ameliyatlarının en korkulan yan etkisi olan anastomoz kaçağı olasılığının en aza indirilmesi çok önlemlidir. Aksi takdirde anastomoz kaçağı olan vakalarda dışkı karın zarının iltihaplanmasına neden olabilir. Çok ağır seyreden ve ölüm riski olan bir komplikasyondur.

Geçici ileostomiler ilk ameliyattan yaklaşık 2-3 ay sonra kapatılabilir. İleostomiyi kapatmadan önce anastomoz güvenliği çekilen röntgen filmleri ile test edilir ve bir sorun yok ise ileostomi kapatılır. Rektum kanseri ameliyatı nedeni ile radyoterapi (ışın tedavisi) ve Kemoterapi alan hastalarda ise bu tedaviler bittikten sonra ileostomi kapatılabilir.

İleostomi kapatıldıktan sonra hasta normal yoldan dışkılama işlevini tekrar kazanır. İlk günlerde dışkı kontrol problemleri gözlenebilir. Zaman içinde düzelme olur.

İLEOSTOMİ ve KOLOSTOMİ YAŞAM KALİTESİNİ ETKİLER Mİ?

Çoğu insan torba ile yaşam kalitesinin hiçbir zaman önceki gibi olamayacağını düşünür. Hiç şüphesiz ilk zamanlar torba ile yaşam dayanılmaz olabilir. Fakat zaman içinde hastalar bu duruma adapte olur ve eskiden yaptığı tüm aktiviteleri yapabilirler. Hastalar kendileri söylemedikçe hiç kimse onların torba ile yaşadığını dışardan bakarak anlayamaz. Torba giysilerinin altında ve kokuya neden olmadığı için etraftan fark edilmesi pek kolay değildir. Hastalar zaman içinde eskiden yaptıkları tüm sporları yapabilecek duruma gelirler.

BAĞIRSAK HAREKETLERİMİ NASIL KONTROL EDEBİLİRİM?

Ostomi oluşturulduktan sonra cerrah veya bir enterostomal terapist (ostomi hemşiresi) ostomi torbasının nasıl kullanılacağını öğretecektir. Torba vücuda tutunan yapışkan cilt adaptörü ile birlikte özel bir plastikten yapılır. Ostomi torbalarının çeşitli tipleri ve büyüklükleri mevcuttur. Torba birkaç sefer kullanıldıktan sonra yenisi ile değiştirilebilir. Torba barsak içeriği ile dolduğu zaman isteğe bağlı olarak boşaltılabileceği gibi atılarak yeni torba da takılabilir. Sistem güvenlidir. Kazalar sık görülmez ve torbalar kokusuzdur. Bağırsak hareketlerinin sıklığı ostominin tipine, yemek alışkanlıklarına, ameliyattan önceki barsak alışkanlıklarına göre değişir. Eğer ostomi bir Kolostomi ise barsak hareketlerinin zamanlaması üzerinde kontrol sağlamak için irrigasyon (yıkama) yöntemleri öğretilebilir.

FİZİKSEL AKTİVİTELERİMİ KISITLAMALI MIYIM?

Ostomi hastanın egzersiz yapmasına veya bedenen aktif bir insan olmasına engel değildir. Sert dövüş ve mücadele gerektiren sporlar ve halter dışında ameliyat öncesi yapılan fiziksel aktivitelere devam edilebilir. Ostomisi olan ve aktivitelerinde herhangi bir kısıtlama olmayan atletler mevcuttur. Yara tam olarak iyileştikten sonra aktif sporlar da dahil tüm aktiviteler rahatlıkla yapılabilir.

OSTOMİ CİNSEL HAYATI ETKİLER Mİ?

Ostomili çoğu hasta cinsel aktivitesini devam ettirebilmektedir. Ostomisi olan çoğu hasta cinsel partnerlerinin torbaları hakkında ne düşüneceği konusunda endişeleri vardır. Bu değişiklik, yardımlaşma, zaman ve sabırla aşılabilir.

Erkeklerde, kanser nedeni ile aşağı rektumun çıkarılması rektuma yakın seyreden sinirlerin yaralanması nedeni ile seksüel disfonksiyona neden olabilir. Bunun ostomi ile ilgisi yoktur. Eğer cerrahi prosedür rektumun çıkarılmasını gerektirecekse ameliyattan önce seksüel fonksiyonla ilgili olarak cerrahtan bilgi alınabilir.

Ayrıca, hastanın, daha önceden ostomi açılmış bir hasta ile görüşmesinde yarar olabilir. Bu randevu cerrah yada hemşire tarafından ayarlanabilir.

OSTOMİ İLE ÇALIŞMA HAYATI VE YOLCULUK:

Ostomi ameliyatından sonra iyileşme süresi ortalama 6-8 haftadır. Bu süre sonunda doktorunuza danışarak iş yaşamınıza geri dönebilirsiniz. İş yerindeki arkadaşlarınıza ostominizden bahsetmek zorunda değilsiniz. Elbisenizin altında kalacağı için dışardan siz söylemedikçe anlaşılması pek mümkün değildir. Yanınızda yedek ostomi malzemesi bulundurmayı unutmamalısınız.

Ostomili olmak yolculuk için engel değildir. Yolculuk sırasında tüm ostomi malzemesini bavulunuza koymalısınız. Bir miktar yedek malzemeyi yanınıza almanız yararlı olabilir. Her ihtimale karşı gideceğiniz yerde kullandığınız ostomi ürün satıcısının adresini öğreniniz. Diğer önemli bir nokta da emniyet kemerini ostomi torbasının altından veya üzerinde bağlamanızdır.

GIDAMA DİKKAT ETMEM GEREKİR Mİ ?

Ostomisi olan kişilerin en büyük kaygısı koku ve gazdır. Üretilen torbaların kalitelerinin yükselmesi ve torbaların doğru kullanılması ile koku kesinlikle başkaları tarafından hissedilmemektedir. Ancak yinede koku ve gaz sizi endişelendiriyorsa yiyecek ve içeceklerinize özen göstermelisiniz. Yediğiniz ve içtiğiniz besinlerin hangisinin sizde gaz yaptığını, hangisinin kokuyu arttırdığını kendiniz tespit etmeli ve bu besin maddesini diyetinizden çıkartmalısınız. Bunun için gıda günlüğü tutabilirsiniz.

Bazı basit öneriler yararlı olabilir:

- Yemeklerin iyice çiğnenmesi

- Hızlı yemek yememe

- Öğünlerin düzenli olması

- Dengeli beslenme

- Yemek sırasında konuşulmaması

- Aşırı yağlı ve şekerli besinlerden kaçınılması

- Günde en az 1.5 - 2 litre su içilmesi

Bazı gıdalar hakkında aşağıdaki bilgiler önemlidir.

Kokuyu arttıran yiyecekler

Yumurta, balık, soğan, kuru baklagiller, kuşkonmaz, lahana,

Gazı arttıran yiyecek ve içecekler

Fasulye, lahana, karnabahar, bezelye, turp, mısır, salatalık, mantar, bezelye, nohut, ıspanak, bira, soda, kola, süt ürünleri

Kokuyu baskılayabilecek yiyecekler

Yoğurt, yayık ayranı, nane şekeri

Dışkıyı katılaştıracak yiyecek ve içecekler

Elma, muz, şeftali, peynir, pirinç lapası, yoğurt, şehriye, patates püresi, kaynamış süt, makarna, vb.

Dışkıyı sıvılaştıracak yiyecek ve içecekler

Bira ve alkollü içecekler, taze meyveler (muz, elma, şeftali dışında), üzüm, yeşil fasulye, erik, baharatlı yiyecekler , kızartmalar, ıspanak, tatlandırıcılar, çiğ sebzeler, çikolata vb.

Yüksek lif (fiber) içeren gıdalar bağırsak tıkanıklığı yapabilir

Kurutulmuş meyve, greyfurt, portakal, patlamış mısır, kabuklu yemişler (fındık, ceviz), kuru üzüm, kereviz, çekirdek, lahana salatası

SIK SORULAN SORULAR

STOMAYA DOKUNDUĞUMDA YA DA TORBA DEĞİŞTİRİRKEN AĞRI DUYAR MIYIM?

Torbanızı ciltten sökerken yapışkanlı olduğu için ağrı duyabilirsiniz. Bunun için torbanızı banyo sonrasında sökmeniz ya da özel yapışkan sökücü mendiller kullanmanız tavsiye edilir. Sağlıklı bir stoma ve cilde sahip olan hasta temizlik esnasında cilde ya da stomaya dokunduğunda ağrı hissetmez. Eğer ağrı hissediliyorsa sebebi ciltte oluşan hassasiyet ya da tahrişlerdir. Bu durumda doktorunuza ya da konunun uzmanı kişi veya kuruşlara başvurmanız tavsiye edilir.

STOMA ETRAFINDA TAHRİŞ OLUŞTU, NE YAPMALIYIM?

Stoma etrafındaki ciltte çeşitli sebeplerle tahriş ya da yaralar oluşabilir. Genellikle ileostomisi olan hastalarda dışkı asidik olduğundan cilt problemleri daha sık görülür. Öncelikle tahrişe neyin sebep olduğu tespit edilip ortadan kaldırılmalı( uygun seçilmemiş ürün, stoma ve torba çapı uygunsuzluğu, asitli gıdaların tüketimi, ürünün uzun süreli vücutta kalması vb...) Tahrişleri iyileştirmek için geliştirilmiş özel pudralar ve yara örtüleri kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için doktorunuza ya da konunun uzmanına başvurmanız önerilir.

STOMAM KANAYABİLİRMİ?

Stomaya dokunulduğunda hafif kanamalar olabilir bu normaldir, kanayan bölgeye temiz bir gazlı bezle bir kaç saniye bası yapılarak kanama durdurulabilir. Eğer kanama durmuyorsa doktorunuza müracaat etmeniz önerilir. Stomanın sağlıklı rengi kırmızı veya pembemsidir. Renginde bir siyahlaşma ya da beyazlaşma gözlemlerseniz yine doktorunuzla irtibata geçiniz.

TORBAYLA NASIL BANYO YAPABİLİRİM?

Stoması olan bireyler ameliyat sonrasında doktor izin verdikten sonra banyolarını torbalarıyla ya da torbasız yapabilirler. Kolostomisi olan kişiler torbalarını çıkartıp torbasız banyolarını yapabilirler. Banyo sırasında stoma üzerine kese veya lif yapmaktan kaçınılmalıdır. İleostomisi olan kişilerde stoma sürekli çalıştığından torbalarıyla banyo yapmaları önerilir. Banyo öncesi torbalarına banyo filtresi takmaları gerekir. Banyo sonrası yeni torbaları takılır. Banyo suyu sıcaklığına dikkat edilmelidir.

GAZ ÇIKIŞI SIRASINDA DIŞARIYA KOKU VE SES GELEBİLİRMİ?

Kullanılan kolostomi torbaları filtreli ise koku geçirmezler. Filtre düzenli değiştirilip torbanın temizliği (boşaltma, değiştirme) yapıldığı sürece koku dışarıya çıkmayacaktır. Kokuyu engellemek için yenilen yiyeceklerde dikkat etmek gerekir. Gaz çıkışındaki sesi engellemek için gaz oluşumunu arttıran durumlardan kaçınmanız gerekir. Gaz yapan yiyeceklerin azaltılması, uzun süreli aç kalmama, gıdaların iyi çiğnenerek yenmesi, hızlı ve konuşarak yemek yememek gaz oluşumunu azaltacaktır.

DİNİ GÖREVLERİMİ TORBAYLA NASIL YAPABİLİRİM?

Hastanın stomasının olması dini görevlerini yerine getirmesini engellemez. Stomalı kişiler dinen mazeretli sayıldıkları için namaz kılarken stomalarından gelen dışkı ve gaz namaz kılmalarında sakınca yaratmamaktadır. Stomadan gelen gaita kontrol edilmediği için namaza başlamadan önce torba eğer doluysa boşaltılmalıdır. Stomalı kişiler her namaz öncesi abdest almalıdır. Stomalı hastaların oruç tutması bazı sakıncalar doğurabilir. Kolostomili hastalarda uzun süre aç kalınması nedeniyle kolondaki sıvı azlığına bağlı olarak kabızlık ve bulantı, ileostomili hastalarda fazla sıvı kaybetmeye ve uzun süre susuz kalmaya bağlı dehidratasyona neden olabilir. Oruç tutmadan önce mutlaka doktorunuzla görüşmeli ve izni olmaksızın oruç tutmamalısınız.

DENİZE GİREBİLİR MİYİM?

Torba ile denize girilebilir. Girmeden önce torbanın boşaltılması ve filtreli ise banyo filtresinin takılması gerekir. Mayo seçiminde bayanlar bikini yerine tek parçalı şekilli mayoları, erkekler ise şort tipinde mayoları tercih etmelidir.

İLAÇ KULLANIMI

Stomalı hastalar doktor önerisi olmadan ilaç kullanılmamalıdır. Başka bir hastalık nedeniyle ilaç kullanılacaksa ilacı yazılırken ileostomisi ya da kolostomisi olduğunu doktora bildirmelidir. Özellikle ileostomisi olan hastalar bağırsakta emilen ilaçları kullanırlarsa ilaç etkisiz hale gelebilir. Bazı ilaçlar stoma fonksiyonlarını etkileyebilir. Örneğin ağrı kesiciler ve alerji ilaçları kabızlığa, antibiyotikler isale ve yeşil gri renkli dışkıya, demir hapları dışkının siyah renkte olmasına neden olur.

TORBA DEĞİŞİMİ

Bu bölümde ostomi (Kolostomi, ileostomi ve Ürostomi) ürünlerinin vücuda yapıştırması açıklanmıştır. Açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır.

1.Malzemelerin Hazırlanması

İşlemde kullanacağınız Kolostomi torbası, makas, pasta, temizleme cleanserleri vb. ürünleri hazırlayınız. Eski torbanın atılacağı koyu renkli çöp poşetini unutmayınız.

2.Cildin Temizlenmesi

Eski Torbayı dikkatlice çıkarıp, cildi tahriş etmeden fecez ve yapışkan atıklarından temizleyiniz. Cildi kurulayınız. Bu işlem sırasında cilt temizleyici kullanabilirsiniz.

3.Stomanın Ölçülmesi

Stomayı stoma ölçer ile ölçerek uygun çapı belirleyiniz. Konuyla ilgili detaylı bilgi ostomi ürünü seçimi bölümünde bulunmaktadır.

4.Adaptörün hazırlanması

Eğer seçtiğiniz ürün hazır kesilmiş değil ise adaptörünüzü uygun ölçüde kesiniz.

5.Adaptörün Pastalanması

İhtiyaç varsa stoma etrafını yada adaptörün iç bölümünü pastalayınız. Pastayı cilde sıvamayın sadece diş macunu kalınlığında uygulayın.

 

Pasta adaptör ve stoma arasında açıkta kalan cildin fecez ve idrardan korumak için kullanılmaktadır.

6.Adaptörün Yapıştırılması

 

Adaptörü kuru cilde yapıştırın Yapıştırma sırasında adaptör yapışkanına değmemeye çalışın. Adaptör ısındıkça daha iyi tutacağından bir süre hafifçe destek olarak kuvvetli yapışmayı sağlayın.

7.Torbanın Takılması

Torbayı Adaptörün körük kısmından destek alarak adaptöre kilitleyin. Kilitleme sırasında körük kısmını kullanmazsanız insizyona (Ameliyat yeri) bası yaparak ağrı ve travmaya neden olabilirsiniz.

8.Klemp/Musluğun Kapatılması Kolostomi torbalarından çıkan klempi kapatınız. Ürostomi Torbalarlarının musluğunun kapalı olmasına dikkat ediniz.

Sepetim
Sepetinizde Ürün Bulunmamaktadır

Üye Girişi | Sepetim | Müşteri Hizmetleri | İletişim

T-Soft® e-ticaret sistemleriyle hazırlanmıştır.